AI Act · Kennis voor het MKB

Verplichtingen als gebruiker van AI

Kort antwoord: als gebruiker van AI (in de wet: gebruiksverantwoordelijke) moet u nu zorgen voor AI-geletterdheid, geen verboden toepassingen gebruiken en transparant zijn over chatbots en AI-inhoud. Gebruikt u hoog-risico AI, dan komen er vanaf 2 december 2027 extra plichten bij, zoals menselijk toezicht en het bewaren van logs.

Door Data Vista, data- en AI-specialisten uit Rotterdam · Bijgewerkt oktober 2026

Stand van zaken: oktober 2026. Deze pagina is informatief en geen juridisch advies. De AI Act en de Nederlandse uitvoering zijn nog in beweging; controleer bij twijfel de officiële bronnen onderaan.

Aanbieder of gebruiker?

De aanbieder ontwikkelt een AI-systeem of brengt het onder eigen naam op de markt. De gebruiker zet het in binnen de eigen organisatie. Laat u een AI-automatisering voor uw eigen processen bouwen, dan bent u in de regel gebruiker. Brengt u een AI-systeem onder uw eigen naam op de markt, of wijzigt u het doel ingrijpend, dan kunt u zelf als aanbieder gelden.

Wat geldt nu voor elke gebruiker?

  • AI-geletterdheid van iedereen die namens u met AI werkt (sinds 2 februari 2025).
  • Geen verboden AI-praktijken inzetten (sinds 2 februari 2025).
  • Transparantie bij chatbots, emotieherkenning of biometrische categorisering, en bij deepfakes (sinds 2 augustus 2026).

Extra plichten bij hoog-risico AI (vanaf 2 december 2027)

  • Het systeem gebruiken volgens de gebruiksinstructies van de aanbieder.
  • Menselijk toezicht laten uitoefenen door mensen met de juiste kennis en bevoegdheid.
  • Zorgen dat de invoergegevens die u zelf aanlevert relevant en representatief zijn.
  • De automatisch gegenereerde logs bewaren, in de regel ten minste zes maanden.
  • Medewerkers informeren als hoog-risico AI op de werkvloer wordt ingezet, en betrokkenen informeren als AI meebeslist over hen.
  • De werking monitoren en ernstige incidenten melden.

AI Act en AVG samen

De AI Act komt bovenop de AVG. Verwerkt een AI-toepassing persoonsgegevens, dan gelden de gewone AVG-regels: een grondslag, doelbinding, beveiliging en waar nodig een DPIA. Afspraken met de bouwer of leverancier over waar uw data staat en wat ermee gebeurt, horen daar ook bij.

Hoe Data Vista helpt

  • Incompany AI-training voor de AI-geletterdheid van uw team, met de toepassingen die u zelf gebruikt.
  • AI-automatiseringen met menselijke controle bij gevoelige stappen, een vastgelegd logboek en duidelijke afspraken over uw data.
  • De gratis AI-check om te zien welke processen zich lenen voor automatisering.

Veelgestelde vragen

Ben ik aanbieder als Data Vista een AI-automatisering voor mij bouwt?

In de regel niet: u gebruikt de automatisering in uw eigen organisatie en bent dan gebruiksverantwoordelijke. Brengt u het systeem onder uw eigen naam op de markt voor anderen, dan ligt dat anders.

Wat moet ik nu concreet doen?

Een overzicht maken van uw AI-toepassingen, per toepassing het risico bepalen, AI-geletterdheid regelen en vastleggen, transparant zijn bij chatbots en AI-inhoud, en menselijke controle inbouwen waar AI mensen raakt.

Bronnen

Gratis AI-check · 2 minuten

Waar levert AI in uw bedrijf het meeste op?

Beantwoord 8 korte vragen en ontvang direct uw AI-score, uw fase en het proces waarmee u het beste kunt beginnen.

Start de gratis AI-check →

Afspraak

Vragen over AI en de AI Act in uw bedrijf?

In 30 minuten bekijken we welke AI u gebruikt of wilt gaan gebruiken, wat de AI Act daarvoor betekent en wat een verstandige eerste stap is.