Kort antwoord: sinds 2 augustus 2026geldt de transparantieplicht uit de EU AI Act — klanten moeten weten wanneer ze met AI te maken hebben. De plicht dat medewerkers weten hóe hun AI-tools werken en waar de grenzen liggen (AI-geletterdheid) geldt al sinds februari 2025. De zwaarste eisen, voor AI-systemen die meebeslissen over bijvoorbeeld werving of kredietverlening, zijn via de zogeheten Digital Omnibus uitgesteld naar december 2027 en augustus 2028. Wat dit concreet betekent voor een gewone MKB-automatisering, op een rij.
Wat al langer geldt
- Verbod op bepaalde AI-praktijken (sinds februari 2025). Denk aan social scoring en manipulatieve AI — voor de meeste MKB-automatiseringen (documenten verwerken, klantcommunicatie, rapportages) niet aan de orde.
- AI-geletterdheid (sinds februari 2025). Medewerkers die met AI-tools werken, moeten aantoonbaar weten wat de tool wel en niet kan en wanneer een mens moet ingrijpen. Dit is geen eenmalige actie maar iets wat u kunt onderbouwen, bijvoorbeeld met een korte training.
Wat er sinds 2 augustus 2026 is bijgekomen
De transparantieverplichting (artikel 50) is niet uitgesteld en geldt dus al. Concreet: als een klant met een chatbot of ander AI-systeem communiceert, moet dat duidelijk zijn — geen chatbot die zich voordoet als een medewerker. Voor AI-gegenereerde content (bijvoorbeeld automatisch opgestelde teksten of beelden) geldt een vergelijkbare meldplicht; het machinaal leesbaar markeren van bestaande generatieve content is nog wel uitgesteld, naar december 2026.
Wat is uitgesteld (Digital Omnibus)
De strengste categorie — “hoog risico”-systemen, zoals AI die meebeslist over werving en selectie, kredietverlening of toegang tot essentiële diensten — is uitgesteld naar 2 december 2027 (Annex III) en 2 augustus 2028voor AI ingebouwd in gereguleerde producten zoals machines of medische apparatuur (Annex I). Voor de meeste MKB-automatiseringen die Data Vista bouwt — facturen uitlezen, personeelsmutaties verwerken, klantcommunicatie samenbrengen — valt dit doorgaans niet onder hoog risico, omdat de AI signaleert en een mens beslist, niet andersom. Twijfelt u of uw eigen situatie hieronder valt, dan is dat een vraag voor een juridisch adviseur, niet iets wat dit artikel voor u kan beoordelen.
Wat betekent dit concreet voor uw automatisering?
- Is het voor de klant duidelijk dat het AI is? Een chatbot of automatische e-mailreactie hoort zich niet voor te doen als een mens.
- Weet uw team wat de tool wel en niet doet? Sluit aan bij wat in de blogpost over wat een AI-helpdesk chatbot wel en niet oplost al staat: heldere grenzen zijn niet alleen goed voor de klantervaring, maar nu ook een basisvereiste.
- Heeft u een kort overzicht van de gebruikte AI-tools? Geen uitgebreid dossier, maar een overzicht van welke tools waarvoor worden gebruikt is voor de meeste MKB-bedrijven voldoende onderbouwing.
Hoe Data Vista dit in de praktijk aanpakt
De automatiseringen die Data Vista bouwt zijn hierop al goed voorbereid: AI signaleert en legt afwijkingen voor in plaats van zelfstandig te beslissen, en draait binnen uw eigen systemen in plaats van via een oncontroleerbare publieke tool — zoals beschreven in de eerdere blogpost is uw data veilig bij AI-automatisering. Dat maakt transparantie naar klanten en grip voor uw team eerder een kwestie van goed documenteren dan van een technische verbouwing.
Dit artikel is een praktische ingang, geen juridisch advies. Voor de precieze toepassing op uw eigen situatie raden we een gesprek met een juridisch adviseur aan.
Wie dit bouwt
Data Vista is een eenmanszaak met een flexibele schil van zzp’ers: u werkt rechtstreeks met de specialist die de automatisering bouwt. Actief voor MKB-bedrijven vanaf circa twintig medewerkers in Nederland en Vlaanderen.
Wilt u weten hoe uw eigen automatisering hierop scoort, of wilt u een nieuw proces vanaf het begin transparant en controleerbaar laten bouwen? Bekijk AI-automatisering bij Data Vista of plan direct een vrijblijvend kennismakingsgesprek van 30 minuten.