Kort antwoord: DAX (Data Analysis Expressions) is de formuletaal waarmee Power BI berekeningen maakt die verder gaan dan een simpele optelling — vergelijkbaar met Excel-formules, maar werkend op complete tabellen in plaats van losse cellen. Wie alleen een dashboard bekijkt, heeft er niets mee te maken; wie zelf wil bouwen of aanpassen, komt er vroeg of laat mee in aanraking.
Waarom Power BI meer nodig heeft dan optellen en tellen
Eenvoudige overzichten — een som per maand, een aantal per categorie — regelt Power BI zonder dat er iets geschreven hoeft te worden. Zodra de vraag ingewikkelder wordt — “wat is de omzetgroei ten opzichte van vorig jaar, per productgroep”, of “welke klanten dragen samen bij aan tachtig procent van de omzet” — is een formule nodig die met de onderliggende data kan rekenen. Dat is waar DAX voor bedoeld is.
Hoe DAX zich verhoudt tot Excel-formules
Wie bekend is met Excel-formules zoals SOM, ALS of GEMIDDELDE, ziet in DAX een vergelijkbare logica terug — alleen werkt DAX niet op één cel, maar op een hele kolom of tabel tegelijk, en houdt het automatisch rekening met de filters die op een dashboard actief zijn. Dat maakt het krachtiger, maar ook net iets anders om te leren dan gewone Excel-formules.
Twee soorten DAX-berekeningen
- Measures.Berekeningen die meebewegen met wat er gefilterd wordt — bijvoorbeeld een totaal dat automatisch aanpast op de gekozen periode of afdeling. Dit is het type berekening dat in de praktijk het vaakst gebruikt wordt.
- Berekende kolommen.Een vaste waarde per rij, die niet verandert door filters — bijvoorbeeld een categorie die wordt afgeleid uit een bestaand veld, gebruikt om later op te filteren.
Wanneer u er zelf mee te maken krijgt
Wie een dashboard alleen bekijkt via Power BI Service, komt DAX nooit tegen — de formules zitten al verwerkt in het dashboard. Pas wie zelf een dashboard bouwt of een bestaand dashboard wil uitbreiden met een nieuwe berekening, krijgt er direct mee te maken. Dat is precies waarom DAX onderdeel is van de Power BI gevorderd-training bij Data Vista, naast data koppelen en modelleren en het formuleren van KPI’s — zie Power BI training: basis of gevorderd kiezen.
Hoe moeilijk is het om te leren?
DAX heeft een leercurve, maar wie al met Excel-formules werkt, herkent de basislogica snel. Complexere formules — met meerdere filters en tabelrelaties tegelijk — vragen om meer oefening, vaak onder begeleiding, voordat ze zelfstandig toegepast worden.
Wie dit bouwt
Data Vista bouwt de DAX-berekeningen in elk dashboard, zodat u zelf geen formules hoeft te schrijven om het dashboard te kunnen gebruiken. Wilt u wél zelf leren bouwen of aanpassen, dan is dat precies waar de gevorderde training voor bedoeld is. Als eenmanszaak met een flexibele schil van zzp’ers werkt u rechtstreeks met de specialist die het dashboard bouwt. Actief voor MKB-bedrijven vanaf circa twintig medewerkers in Nederland en Vlaanderen.
Wilt u weten of DAX voor uw situatie relevant is? Bekijk Power BI dashboards bij Data Vista of plan direct een vrijblijvend kennismakingsgesprek van 30 minuten.